آخرین سفر جوجه اردک زشت ما را وارد فکر هانس کریستین اندرسن می نماید

به گزارش وبلاگ جی فورس، خبرنگاران-بیتا ناصر؛ شاید دور از واقعیت نباشد که بگوییم همه ما بارها و بارها مخاطب داستان های نویسنده سرشناس دانمارکی و خالق افسانه هایی چون جوجه اردک زشت بوده ایم؛ داستانی که خالق آن یعنی هانس کریستن اندرسن، گفته است آن را براساس زندگی خودش نوشته است. استیگ دالاگر در کتابی با نام آخرین سفر جوجه­ اردک زشت به تشریح زندگی، مرگ و چگونگی شکل گیری داستان های اندرسن پرداخته؛ کتابی که با ترجمه شقایق قندهاری و از سوی نشر ثالث منتشر شده و در کمتر از یک ماه به چاپ دوم رسیده است. قندهاری معتقد است آخرین سفر جوجه ­اردک زشت شناخت تازه ای از اندرسن ارائه می دهد و مخاطب را با ریشه و منشأ نهان در پس شکل­ گیری بعضی از آثار اندرسن و فرایند خلق بعضی از افسانه­ های مطرح او آشنا می نماید.

آخرین سفر جوجه اردک زشت ما را وارد فکر هانس کریستین اندرسن می نماید

کتاب آخرین سفر جوجه اردک زشت نوشته استیگ دالاگر -که به بخش هایی از زندگی هانس کریستین اندرسن می پردازد- چندی قبل با ترجمه شما از سوی نشر ثالث منتشر شده است. کمی درباره این اثر، ویژگی هایش و چند و چون آن بگویید.

خب راستش می ­گردد خیلی مفصل درباره­ این اثر صحبت کرد؛ شاید برای شروع بتوانم بگویم که ترجمه بسیار پرچالش، متفاوت و البته بسیار آموزنده ­ای برای خودم بود؛ ضمن این­که تصور می­ کنم مطالعه این اثر ادبی برای تمام علاقه­ مندان هانس کریستین اندرسن مجذوب نماینده باشد و تجربه تازه­ای را برایشان به ارمغان بیاورد. نشر ثالث چند سال پیش ترجمه این اثر را به من پیشنهاد کرد و من به علت تعلق ­خاطری که به افسانه ­های اندرسن داشتم، با علاقه ترجمه را شروع کردم، اما خب به دلایلی پس از چند ماه ترجمه را کنار گذاشتم، و دوباره پس از وقف ه­ای طولانی به سراغ ادامه ترجمه رفتم و این بار بیش از یک سال با این رمان زندگی کردم تا پایان ترجمه نهایی شد.

دربازه زمانی که این رمان در آن شکل می گیرد، اندرسن در بستر بیماری است و به همین دلیل، فضای رمان قدری سنگین است. این مساله بر روحیه خود من خیلی اثر گذاشت و گاهی واقعا نمی­ توانستم سر ترجمه­ اش بنشینم و مجبور بودم از آن فاصله بگیرم. ولی خلق فضایی که حین ارائه تصویری واقع­ بینانه از مرگ، تلاش حیرت­ انگیز، امید و ناامیدی ­های مستمر این شخصیت فراموش­ نشدنی را ترسیم می ­کند، آن را به اثری منحصر به فرد بدل نموده است. فکر می ­کنم پس از مطالعه این کتاب نگاه­مان به افسانه ­های خالقشان هم تغییر کند و این بار با نگاه ژرف­ تری هر یک از افسانه­ های هانس کریستین آندرسن را بخوانیم.

اندرسن در طول رمان، در بستر مرگ و درگیر رویا و توهم حاصل از مصرف مورفین برای کاهش دردهای فراوانش است. این جاست که دالاگر در سفری اعجاب انگیز واکاوی در زندگی نویسنده دانمارکی را شروع می نماید. با توجه به این که کتاب درباره زندگی شخصیتی حقیقی و در فضایی حقیقی است، دالاگر از چه ویژگی هایی برای روایت، شخصیت پردازی و فضاسازی داستانش بهره برده است؟

دالاگر با ظرافت، مهارت و استادی از عناصر داستان ­نویسی بهره برده است؛ برای مثال می­ توانم به رفت و برگشت­ های زمانی-به اسم یکی از ارکان اصلی این اثر- اشاره کنم. اگرچه روایت این سفر در واپسین روزهای زندگی آندرسن شروع می ­گردد، و همین امر با حس اندوهی عمیق همراه است؛ دالاگر پیروز شده فضایی را خلق کند که در آن به خوبی تجربه ­های خوب و بد، امیدواری در حین ناامیدی، تلاش بی ­وقفه در حین نداشتن چشم­ اندازی روشن، و ایمان به کسب پیروزیت در لایه ­های زیرپوستی داستان به تصویر کشیده شده است. به نظرم دالاگر با یک طرح داستانی منسجم و روشن، و اشراف به ابعاد مختلف زندگی اندرسن، این اثر داستانی را نوشته است؛ رمانی که باورپذیر است و بسیار اثرگذار، تصویرهای ماندگاری را در فکر مخاطب به وجود می ­آورد و تا مدت­ ها خواننده را درگیر خودش می ­کند. شخصیت­ هایی که بر فرایند زندگی اندرسن تأثیر داشته اند- خواه اثری مثبت و سازنده و خواه اثری منفی- به شیوه­ ای ملموس و باورپذیر و همه جانبه توصیف شده­ اند که همین امر باعث می ­گردد این افراد دیگر صرفاً در حد شخصیت ­های داستانی باقی نمانند و حضورشان معنای دیگری پیدا کند.

اغلب مخاطبان آثار هانس کریستین اندرسن، کمتر اطلاعی از زندگی شخصی او دارند. دالاگر در این کتاب تا چه اندازه به مخاطبان در شناخت اندرسن یاری می نماید؟

ما در آخرین سفر جوجه­ اردک زشت با فرایند خلق بعضی از افسانه ­های مطرح او آشنا می ­شویم که همین از ویژگی ­های مجذوب نماینده این رمان است. در این کتاب مخاطب به شناخت کاملاً تازه­ ای از نویسنده­ ای می ­رسد که پیش از این فقط با افسانه­ هایش آشنا بود؛ و تصور می ­کنم همین موضوع موجب می ­گردد نگاه خواننده به افسانه­ های اندرسن- به ­خصوص آن ­هایی که در این رمان به آن ­ها اشاره شده- تغییر کند و با بینش دیگری افسانه ­ها را بخواند؛ که این اتفاق مثبتی است.

دالاگر سرگذشت خلق بعضی از آثار اندرسن را با جزئیات داستانی روایت نموده؛ که این امر بدان سبب جالب است که ریشه و منشأ نهان در پس شکل ­گیری بعضی از آثار اندرسن به خوبی آشکار می گردد و من فکر می کنم با توجه به ماندگاری جهانی و ارزش والای آثار اندرسن، این رمان حتی به برقراری ارتباط بسیار عمیق ­تر مخاطب با مجموعه افسانه­ های او یاری مؤثری کند.

استیگ دالاگر با اتکا به مغزی که حالا دیگر متوهم شده، داستانش را روایت می نماید. نویسنده از چه فاکتورهایی برای مجذوب نمایندهیت، خلاقیت و داستان پردازی رمان بهره برده است؟

درست است که مغز اندرسن متوهم شده، اما با توجه به سیر روایت داستانی که با رفت و برگشت های زمانی مستمر همراه است، دالاگر با دقت و با جزئی ­نگری عجیبی به زندگی آندرسن و خاطراتی که -با تمام تلخی­ ها و شیرینی ­هایشان- اکنون مدام به فکرش هجوم می ­آورند، می ­پردازد، که همین امر باعث شده ما با یک داستان ساده خطی ملال­ آور روبرو نشویم؛ ضمن این­که اتفاقاً به خاطر همین ساختار روایی، آندرسن بخش ­های برجسته و معین ­نماینده­ زندگی ­اش را بهتر به یاد می ­آورد. هم­چنین دالاگر پیروز شده ما را وارد فکر و خصوصی­ ترین افکار اندرسن کند تا تصویر روشنی از جهانی درونی، روحیه بسیار حساس و ایمان و اعتقادش داشته باشیم و در نهایت با ابعاد گوناگون زندگی این فرد در دوره زندگی پر فراز و نشیبش آشنا شویم.

آیا می توان این رمان را علاوه بر آنکه اثری داستانی است، به اسم رمانی در حوزه زندگینامه معرفی کرد؟

بله، منتقدان برجسته­ جهان هم این اثر را در میان رمان ­هایی معرفی نموده­ اند که پیروز شده ابعاد خاصی از زندگی آندرسن را به تصویر بکشد. در واقع بسیاری از منتقدان باور دارند که این رمان برترین اثر داستانی است که تا به امروز زندگی آندرسن را به صورت جامعی روایت نموده است. گویا پیش از این نویسندگان دیگری هم کوشیده­ اند در قالبی زندگی آندرسن را توضیح بدهند، اما به نظر می­ رسد که تا به امروز، و طبق گفته بسیاری از منتقدان جدی، این اثر حق مطلب را درخصوص آندرسن به خوبی ادا نموده است و به زندگی­ وی پرداخته است.

دالاگر نویسنده و نمایشنامه نویس پرکاری ست که چندین اثر از او در سطح بین المللی ترجمه و یا روی صحنه رفته است. آخرین سفر جوجه اردک زشت تا چه اندازه مورد توجه مخاطبان جهانی قرار گرفته و چه تاثیراتی داشته است؟

به نظر می ­رسد بسیاری از مخاطبان حرفه ­ای ادبیات داستانی، و به طور تعیین کسانی که از دوره­ کودکی­ شان خاطراتی از نویسنده­ دانمارکی و مطرح افسانه ­های جاودان جهانی دارند و به هر شکلی با این افسانه ­ها مأنوس هستند، با شیفتگی و علاقه این اثر داستانی را مطالعه نمایند؛ چون همواره آشنایی با زندگی شخصی و خصوصیات افرادی که به هر طریق و بهانه­ ای می شناسیم، مجذوب نماینده است و البته این رمان هم به خوبی توانسته کنجکاوی ­های خوانندگان را در این مورد رفع کند و حتی به بسیاری از سوال ­ها و ابهاماتی که درباره­ چگونگی خلق آثار و زندگی نویسنده مطرح بود، با جزئیات پاسخ بدهد؛ و بدیهی است که وقتی این اتفاق به واسطه­ یک اثر داستانی رخ می ­دهد، اثرگذاری بهتری دارد و خواننده هم با علاقه بیش­تری اثر پیش روی خود را می­ خواند و تحت تأثیر قرار می ­گیرد.

منبع: ایبنا - خبرگزاری کتاب ایران

به "آخرین سفر جوجه اردک زشت ما را وارد فکر هانس کریستین اندرسن می نماید" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "آخرین سفر جوجه اردک زشت ما را وارد فکر هانس کریستین اندرسن می نماید"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید